De Nieuwe Amstelstraat is een straat in Amsterdam-Centrum.

Geschiedenis en ligging De straat verzorgde eeuwenlang de verbinding tussen het Rembrandtplein (Botermarkt), Amstelstraat, Blauwbrug enerzijds en de Jonas Daniël Meijerplein (anderzijds); scheidslijn was de Amstel, die onder de Blauwbrug stroomt. Het was lange tijd een belangrijke verbinding, maar door demping van de Leprozengracht ontstond er meer ruimte voor het verkeer aan het Waterlooplein. De straat werd daardoor autoluw en kreeg aan het begin (bij het plein) een voetgangersgebied. De straat komt al voor op de stadsplattegrond uit 1625 van Balthasar Florisz. van Berckenrode. Ze is net als de Amstelstraat vernoemd naar de rivier Amstel. Ze kreeg net zoals alle andere straten en grachten die doorlopen op de oostoever van de Amstel de toevoeging "Nieuwe". Zijstraten zijn de Turfsteeg (ook op die kaart) en het A.S. Onderwijzerhof uit de jaren tachtig van de 20e eeuw. De straat was tot de Tweede Wereldoorlog het spiritueel hart van de Jodenbuurt. Meer dan honderd Stolpersteine getuigen van de deportaties uit deze straat tijdens de Holocaust.

Openbaar vervoer thumb|left|Oude tramrails in de Nieuwe Amstelstraat Tot 1967 reed tramlijn 9 richting Watergraafsmeer door de Nieuwe Amstelstraat. In dat jaar ontstond ruimte op het Waterlooplein en werd het traject door de Nieuwe Amstelstraat verlaten door voortaan in beide richtingen via het plein te rijden. Ter herinnering aan deze tramgeschiedenis is voor het Joods Historisch Museum nog een (niet-origineel) stuk tramspoor in de bestrating verwerkt. Hierover is voortdurend enige discussie. Veel bezoekers van het Joods Historisch Museum veronderstellen dat het verwijst naar de Holocaust en de deportatie van de Joodse bevolking uit Nederland tijdens de Duitse bezetting in de periode 1940-1945. Deze deportatie vond vrijwel geheel over het spoor plaats. Die Joodse bevolking werd echter eerst naar de Joodsche Schouwburg aan de Plantage Middenlaan overgebracht. De (goederen)treinen vertrokken vanaf de Plantage Doklaan, enkele honderden meters daarvandaan.

Gebouwen thumb|left|De nieuwe Amstelstraat, gezien van het Joods Museum in de richting van de Blauwbrug, augustus 2010 In de jaren zeventig van de 20e eeuw zijn veel panden aan de Nieuwe Amstelstraat gesloopt voor de bouw van metrostation Waterlooplein aan de Oostlijn, dat in 1980 werd geopend. Na de nodige politieke en maatschappelijke ophef werd er een groot complex gebouwd met sociale huurwoningen, dat De Halve Wereld is gaan heten. In 1985 is dit opgeleverd. In later jaren volgde nog een aantal projecten binnen de stadsvernieuwing, zoals Nieuwe Amstelstraat 65-105 van Lucien Lafour en Rikkert WIjk; een stadsvernieuwingscomplex. Beeldbepalend aan de Nieuwe Amstelstraat zijn de voormalige Hoogduitse synagogen die tegenwoordig, samengevoegd, het Joods Museum vormen.Joods Historisch Museum Nieuwe Amstelstraat 1 - www.jhm.nl Aan de overzijde daarvan staan de achtergevels van het Oudezijds Huiszittenhuis met dienstwoningen op Nieuwe Amstelstraat 2-4 en een toegangspoortje. Ook de achtergevel (een spiegelversie van de voorgevel) van het Arsenaal staat aan deze straat. Aan de andere kant van straat staat een voormalig filiaal van de Twentsche Bank op Nieuwe Amstelstraat 68-72 uit 1928.

Categorie:Straat in Amsterdam-Centrum