Manfred Kaltz (Ludwigshafen am Rhein, 6 januari 1953) is een Duitse ex-profvoetballer. Hij was een rechtsback die vaak offensief mee opkwam. Hij wordt gezien als de uitvinder van de zogenaamde "bananenflanke": een bal wordt met effect geraakt, dit levert een kromme bal op die als het ware in een boogje om de tegenstander heen de medespeler bereikt. Banaan wil zeggen dat de bal wegdraait van het doel richting de spelers op het veld.
Clubcarrière Jeugd Zoals veel voetballers van zijn generatie, leerde Kaltz het spel op straat. Pas op relatief late leeftijd (11 jaar) begon hij bij een voetbalvereniging te spelen, het plaatselijke VfL Neuhofen kwam nog een man tekort in zijn leeftijdsklasse. Tot en met de A-jeugd bleef hij hier spelen totdat hij door Gerhard Heid naar TuS Altrip werd gehaald. Op dat moment doorliep hij ook alle Duitse DFB-jeugdelftallen. In 1970 vertrok hij samen met zijn jeugdtrainer Heid naar Hamburger SV. Ook hier speelde hij nog één jaar in de A-jeugd voordat hij werd opgenomen in het eerste elftal.
Hamburger SV left|thumb|Kaltz (links) en Gilbert Van Binst na de gewonnen Europacup II-finale van 1977. In de Duitse Bundesliga speelde Kaltz tussen 20 augustus 1971 en 7 juni 1989 in totaal 568 wedstrijden voor Hamburger SV. Enkel Karl-Heinz Körbel speelde meer wedstrijden in de Bundesliga. Toen het bestuur van HSV hem hierna geen langdurig contract meer wilde aanbieden, vertrok de rechtsback na achttien seizoenen naar Frankrijk. Hier speelde hij slechts één seizoen voor Girondins de Bordeaux en FC Mulhouse die beide uitkwamen in de Ligue 1. In september 1990 werd hij vervolgens weer terug gehaald naar Hamburger SV door een inmiddels nieuw bestuur, zo kreeg hij de kans om zijn loopbaan af te sluiten bij de club waar hij bijna zijn hele leven had gespeeld. In zijn laatste seizoen speelde hij nog maar dertien wedstrijden, toch maakte hij deel uit van een sensationeel elftal met onder andere Thomas Doll. Kort na de winterstop stond het op de nominatielijst om te degraderen, uiteindelijk werd het team toch nog vijfde en dwong het daarmee UEFA Cup-voetbal af.
Prijzen 'Mani' Kaltz wordt gezien als de meest succesvolle voetballer in de historie van Hamburger SV. In 1976 en 1987 won hij de DFB-Pokal, in 1977 de Europacup II en in 1979, 1982 en 1983 het Duitse landskampioenschap. Zijn grootste succes zal echter het winnen van de Europacup I in 1983 zijn geweest; in de finale werd het Juventus van Michel Platini met 1-0 verslagen.
Records Door zijn lange optreden in de Bundesliga heeft Kaltz enkele records op zijn naam staan. In totaal kwam de verdediger tot 581 Bundesliga-wedstrijden, hij heeft daarmee de meeste wedstrijden voor Hamburger SV gespeeld en ook de meeste wedstrijden in de Bundesliga na Karl-Heinz Körbel (602 wedstrijden). Daarnaast heeft hij de meeste doelpunten uit een penalty gescoord, van de 60 schoot hij er 53 in. Hij wordt daarom gezien als een van de grootste penalty-specialisten. Een minder positief record is het feit dat hij ook de meeste eigen doelpunten in de Bundesliga heeft gemaakt, zes in totaal.
Interlandloopbaan In 1972 maakte Kaltz, net als Uli Hoeneß en Ottmar Hitzfeld, deel uit van het West-Duits amateurelftal dat in 1972 mocht deelnemen aan de Olympische Spelen in München.
In het Duitse elftal was Kaltz actief van 1975 tot 1983. Hij speelde in deze periode 69 interlands en maakte daarin acht doelpunten. In 1978 deed hij mee aan het WK voetbal in Argentinië, hier werd een poging ondernomen om Kaltz als libero te laten fungeren voor de inmiddels vertrokken Franz Beckenbauer. Dit was geen groot succes, Duitsland werd in de tweede ronde uitgeschakeld door Nederland.
Het EK voetbal 1980 in Italië was een veel groter succes, dit werd namelijk door de Duitsers gewonnen. In de finale werd België met 2-1 verslagen. Ook twee jaar later was Kaltz met Die Mannschaft redelijk succesvol. Op het WK voetbal in Spanje werd opnieuw de finale bereikt, dit keer was Italië echter met 3-1 te sterk.
Interlands van Manfred Kaltz voor № Datum Wedstrijd Uitslag Competitie Goals 1 03 sep 1975 – 0–2 Vriendschappelijk 2 11 oct 1975 – 1–1 EK-kwalificatie 3 17 nov 1976 – 2–0 Vriendschappelijk 4 27 apr 1977 – 5–0 Vriendschappelijk 5 30 apr 1977 – 1–2 Vriendschappelijk 6 05 jun 1977 – 1–3 Vriendschappelijk 7 08 jun 1977 – 0–2 Vriendschappelijk 8 12 jun 1977 – 1–1 Vriendschappelijk 9 14 jun 1977 – 2–2 Vriendschappelijk 10 07 sep 1977 – 0–1 Vriendschappelijk 11 08 oct 1977 – 2–1 Vriendschappelijk 12 16 nov 1977 – 4–1 Vriendschappelijk 13 08 mar 1978 – 1–0 Vriendschappelijk 14 05 apr 1978 – 0–1 Vriendschappelijk 15 19 apr 1978 – 3–1 Vriendschappelijk 16 01 jun 1978 – 0–0 WK-eindronde 17 06 jun 1978 – 0–6 WK-eindronde 18 10 jun 1978 – 0–0 WK-eindronde 19 14 jun 1978 – 0–0 WK-eindronde 20 18 jun 1978 – 2–2 WK-eindronde 21 21 jun 1978 – 3–2 WK-eindronde 22 11 oct 1978 – 3–4 Vriendschappelijk 23 15 nov 1978 – 0–0 Vriendschappelijk 24 20 dec 1978 – 3–1 Vriendschappelijk 25 25 feb 1979 – 0–0 EK-kwalificatie 26 01 apr 1979 – 0–0 EK-kwalificatie 27 02 may 1979 – 0–2 EK-kwalificatie 28 22 may 1979 – 1–3 Vriendschappelijk 29 26 may 1979 – 1–3 Vriendschappelijk 30 12 sep 1979 – 2–1 Vriendschappelijk 31 17 oct 1979 – 5–1 EK-kwalificatie 32 21 nov 1979 – 1–3 Vriendschappelijk 33 22 dec 1979 – 2–0 EK-kwalificatie 34 27 feb 1980 – 8–0 EK-kwalificatie 35 02 apr 1980 – 1–0 Vriendschappelijk 36 13 may 1980 – 3–1 Vriendschappelijk 37 11 jun 1980 – 0–1 EK-eindronde 38 14 jun 1980 – 3–2 EK-eindronde 39 17 jun 1980 – 0–0 EK-eindronde 40 21 jun 1980 – 1–2 EK-eindronde 41 10 sep 1980 – 2–3 Vriendschappelijk 42 11 oct 1980 – 1–1 Vriendschappelijk 43 19 nov 1980 – 4–1 Vriendschappelijk 44 03 dec 1980 – 1–3 WK-kwalificatie 45 01 jan 1981 – 2–1 Mundialito 46 07 jan 1981 – 1–4 Mundialito 47 01 apr 1981 – 0–2 WK-kwalificatie 48 29 apr 1981 – 2–0 WK-kwalificatie 49 19 may 1981 – 1–2 Vriendschappelijk 50 24 may 1981 – 0–4 WK-kwalificatie 51 02 sep 1981 – 0–2 Vriendschappelijk 52 23 sep 1981 – 7–1 WK-kwalificatie 53 14 oct 1981 – 1–3 WK-kwalificatie 54 18 nov 1981 – 8–0 WK-kwalificatie 55 22 nov 1981 – 4–0 WK-kwalificatie 56 17 feb 1982 – 3–1 Vriendschappelijk 57 21 mar 1982 – 1–0 Vriendschappelijk 58 24 mar 1982 – 1–1 Vriendschappelijk 59 14 apr 1982 – 2–1 Vriendschappelijk 60 16 jun 1982 – 2–1 WK-eindronde 61 20 jun 1982 – 1–4 WK-eindronde 62 25 jun 1982 – 0–1 WK-eindronde 63 29 jun 1982 – 0–0 WK-eindronde 64 02 jul 1982 – 1–2 WK-eindronde 65 08 jul 1982 – 3–3 WK-eindronde 66 11 jul 1982 – 3–1 WK-eindronde 67 13 oct 1982 – 1–2 Vriendschappelijk 68 17 nov 1982 – 1–0 EK-kwalificatie 69 23 feb 1983 – 1–0 Vriendschappelijk
Nevencarrière Na zijn actieve voetbalcarrière is Kaltz aan de slag gegaan als assistent-trainer bij verschillende voetbalclubs, zo was hij in het seizoen 2000/2001 werkzaam bij Eintracht Frankfurt onder coach Felix Magath. Sinds 2002 heeft hij echter zijn eigen voetbalschool in Hamburg. Daarnaast zit hij in het bestuur van Stichting Jeugdvoetbal dat hij in 2000 heeft opgericht met enkele bekende voetballers en docenten van voetbalscholen.
Bananenflanke Kaltz werd beroemd door zijn voorzetten vanaf de rechterkant. Hij raakte de bal met zoveel effect dat de baan hiervan de vorm van een banaan aannam. Door de speciale baan die de roterende bal aflegt, zorgt de speler voor een verrassingseffect bij de tegenstander. De speciale voorzet werd de "Bananenflanke" ("bananenvoorzet") genoemd. Hij paste deze techniek vaak toe bij spits Horst Hrubesch, deze kon de bal dan relatief eenvoudig in de goal van de tegenstander koppen. Door het succes van de bananenflanke werd Kaltz ook wel Mister Bananenflanke genoemd. Het waren vooral de opkomende rechtsbacks die gebruik maakten van deze techniek, voorbeelden hiervan zijn Eric Gerets en Ben Wijnstekers.
Erelijst Hamburger SV Bundesliga: 1978/79, 1981/82, 1982/83 DFB-Pokal: 1975/76, 1986/87 DFB-Ligapokal: 1972/73 Europacup I: 1982/83 Europacup II: 1976/77
West-Duitsland Europees kampioenschap voetbal: 1980 Europees kampioenschap voetbal: tweede in 1976 Wereldkampioenschap voetbal: tweede in 1982
Zie ook Lijst van spelers van Hamburger SV Lijst van spelers van Girondins de Bordeaux
Categorie:Duits voetballer Categorie:West-Duits olympisch deelnemer